I’m from Barcelona, I know nothing….

Hoe grappig waren de scenes waarin Basil Fawlty (John Cleese), de snobistische en onbeschofte hoteleigenaar , Manuel (wijlen Andrew Sachs), vernederde en voor schut zette. Basil had weinig respect voor de arbeidersklasse en Manuel kreeg dan ook regelmatig een veeg uit de pan. “Me from Barcelona, I know nothing,….” was dan ook zijn gekende reactie. Zijn mimiek op dat moment was evengoed een oscar waard.

Laatst had ik een gelijkaardig “stressy” gevoel toen ik in gesprek was met een eerder “dominant” persoontje die me geen enkele van mijn zinnen liet uitspreken…. Ik blokkeerde letterlijk: mijn logisch redeneren liet me in de steek, samen met mijn zin tot relativeren, tot nuanceren,….Nochtans ben ik niet van Barcelona!

Maken jullie dat ook wel eens mee?

Inderdaad, de scene die zich meermaals voordeed onder het dak van Fawlty Towers, maken we allemaal meer dan eens mee. Het is dan ook niet voor niets dat deze comedyreeks  in 2000 werd uitgeroepen tot beste Britse TV programma van de 20e eeuw.

Maar hoe zit dat nu? Wat gebeurt er precies in onze hersenen waardoor Manuel, waardoor wij blokkeren op drukke momenten en hoe kunnen we hier beter op anticiperen?

Op een eenvoudige manier zouden we kunnen zeggen dat ons prefrontale brein onder druk “offline” gaat, zichzelf als het ware uitschakelt, en het primitieve brein, met de amygdala aan het stuur, neemt gretig over. De vlotte samenwerking tussen deze twee hoofdrolspelers wordt letterlijk een halt toegeroepen in stress situaties. Dit is vanuit onze evolutie heel eenvoudig te verklaren: onder druk, bvb onder levensgevaar, is het absoluut niet aan de orde om te nuanceren, verschillende opties te evalueren, te relativeren, de logica te onderzoeken,…. Met andere woorden, die taken waar ons prefrontale brein goed in is, worden even naar het achterplan geschoven en onze “gorilla”, ons primitieve brein, krijgt het stuur in handen en leidt ons weg van het gevaar (fight, flight, freeze). Geen paniek dus, het is heel normaal dat we in stress-situaties een omstandigheden niet meer weten wat de hoofdstad van Denemarken is en wie de president van Amerika was voor Obama….Doch als we lang onder druk staan zal dit onevenwicht voor heel wat nare gevolgen zorgen, zoals we kunnen zien bij personen die te kampen hebben met een langdurige depressie.

FullSizeRenderDit is gekende materie. Maar laat ons er toch even bij stilstaan. De stress die we in de 21e eeuw meemaken heeft niet meer te maken met leven en dood. Echter ervaren we het wel zo en maakt ons lichaam zich klaar tot actie.

Als we hier op doordenken zou dit kunnen betekenen dat we dit evenwicht bewust terug kunnen herstellen. Door bewust prefrontale activiteiten in te plannen zouden we dus ons primitief brein opnieuw tot kalmte kunnen aanmanen? Dit klopt volledig!  Een voorbeeld: iemand komt je kantoor binnen gelopen en het is je meteen duidelijk dat hij/zij de trappers kwijt is. Stress! Echter, in plaats van mee te gaan in de stress (en deze dus alleen nog maar groter te maken) kunnen we bewust bepaalde acties ondernemen waardoor we onze gesprekspartner kunnen helpen tot rust te komen.

“DOOR ACTIES TE ONDERNEMEN DIE HET PREFRONTAAL BREIN AANSPREKEN, KUNNEN WE ONSZELF MAAR OOK ANDEREN TOT BEDAREN BRENGEN”

Voorbeeld: nieuwsgierigheid is één van deze mogelijke hulpmiddelen. Door de persoon in kwestie even te laten zitten en open vragen te stellen, zal hij zijn prefrontale brein moeten aanspreken (zijn nieuwsgierigheid, zijn logisch nadenken,…). Op die manier bedaart zijn gorilla. Mogelijks heeft hij hier (onder zware stress) geen oor naar en is zijn gorilla over de rooie. Blijf echter doorvragen naar feiten, naar details,… Op zeker moment ga je in de houding alleen al zien dat hij ontspant (de gorilla komt tot rust) en opnieuw de capaciteiten vrijheeft om te luisteren, te relativeren, te nuanceren, logisch na te denken,…. Een capaciteit dat Manuel, door de continue stress van dit bijzondere hotelletje, onvoldoende beheerste. Hij kreeg natuurlijk ook geen goed voorbeeld van Basil.

De coaching van Mind your Brain gaan verder in op deze materie. Niet alleen levert de neurocognitieve test je prachtig materiaal in verband met je natuurlijk persoonlijkheid en je positie in een groep, maar ook krijg je feedback over je arsenaal aan mogelijkheden om stress situaties om te keren tot situaties waar jij weer het stuur vast hebt. Meer info over deze aanpak vind je hier. Er zijn nog enkele plaatsen vrij voor april ,mei en juni (loopbaancheques zijn welkom).

Wil je Manuel en Basil nog even aan het werk zien? Hier https://www.youtube.com/watch?v=s6EaoPMANQM een leuke herinnering. Veel kijkplezier.